de Gavergids, 2005 nr. 3

BEZIENSWAARDIGHEDEN

De Zavelput

van zandgroeve tot natuur- en recreatiegebied

Willy DENOULET

Natuurgebied de Zavelput is gelegen in deelgemeente Beveren-Leie, tussen de Leie, de Sint-Jansstraat en de Grote Heerweg. Het is een oude zandgroeve die nu beheerd wordt als natuurgebied. Het ruim 5 hectare grote gebied evolueerde tot een interessant vijverbiotoop. Je kunt er wandelen en vogels observeren. Vlakbij ligt de bakermat van Beveren-Leie, met het historische Goed te Beaulieu en de oude kerksite. De oude kerk werd verwoest tijdens de Tweede Wereldoorlog en is nooit heropgebouwd.

In 1974 begon men met het ontginnen van zavel op dit terrein van 5,2 ha. Na de ontginning bleef de put jarenlang onaangeroerd waardoor de natuur weer nieuwe kansen kreeg. De spontane begroeiing van de oevers en de opvulling door grond- en regenwater van de put creëerde een biotoop voor een rijke variëteit aan planten en dieren.

De vijver zelf heeft een oppervlakte van 2 ha. Er werden bermen voorzien zodat de natuur het gebied verder kon innemen. Aan de noordoostzijde van de waterplas ontwikkelde zich een wilgenzoom met daarvoor een vegetatie van lisdodde. De ligging langs de Leie is gunstig voor de trekvogels die meestal de rivieren volgen bij hun zomer- of wintertrek, en hier een welkome rustplaats vinden.

Rustig is het hier zeker, ver van alle verkeer en bovendien in een dorpswijk die de naam "verlaten dorp" meekreeg. Op veel plaatsen langs de gekanaliseerde Leie zijn dergelijke natuuroasen te vinden, meestal weliswaar gevormd door afgesneden meanders. Ook hier maakte de Leie een grote bocht, maar dan op het grondgebied van Bavikhove, waar zich ook een visvijver heeft gevormd.

Begin 1987 werd het gebied door de gemeente Waregem aangekocht, met als doel er een passief recreatiegebied van te maken. De milieuraad gaf het startsein voor het ontwerp van een aanplantingsplan, dat door de natuurvereniging De Wielewaal in samenwerking met alle lagere scholen van Waregem werd gerealiseerd.

In 1989 werd er een kijkhut geplaatst van waaruit men, vooral in de winter, talrijke watervogels kan observeren. In 1990 werd het gebied met 1 ha uitgebreid, waarin zich de overloop van de vijver situeert. Langs deze zwakstromende afvoerbeek groeien enkele interessante planten. Met een door de gemeente aangelegde dam kan men het waterpeil van de vijver kunstmatig aanpassen.

Voor de toekomst werd een beheerswerkgroep, ontstaan uit de milieuraad, aangesteld die zich bezig houdt met het bewaren van het open karakter van de vijver en het behoud van de oevervegetatie. Beheerswerken kunnen daarbij de natuurwaarde van de vijver en zijn omgeving verhogen. Een educatieve uitbouw met infopanelen en het invoeren van een politiereglement waren noodzakelijk. Zo kan in de toekomst elke wandelaar blijvend genieten van wat de Zavelput te bieden heeft.


satellietbeeld van natuurgebied 'de Zavelput' (Google Maps)

Bronnen

  • Waregemse Dienst voor Toerisme
  • Michel Debrouwere & Etienne Ducatteeuw, 'Toponymische wandelingen door Beveren-Leie', gepubliceerd in 5 afleveringen in het Jaarboek van de heemkundige kring “De Gaverstreke", 1983-1987.
  • Michel Debrouwere & Etienne Ducatteeuw, Bevers Schetsboek, Beveren-Leie, 1982.