BEZIENSWAARDIGHEDEN

Het Gaverbeekhippodroom

strijdtoneel voor drafrennen, steeple chases en eventing

Patrick MEURIS

Infrastructuur

Het Gaverbeekhippodroom, dat in het jaar 1855 voor het eerst in gebruik werd genomen, is door de jaren heen grondig van uitzicht veranderd.

Het is nu 17 ha groot en ligt met hoofdingang aan de Holstraat, op een steenworp van het centrum van Waregem. Het terrein is een polyvalent paardensportterrein, met infrastructuur voor drafrennen, hagenrennen, steeple chases, loslopen en dressuur. De aspiste voor drafrennen is 1.100 m. lang, 15 tot 25 m. breed en perfect ovaal. De bochten zijn hellend, voor een hogere snelheid. Vóór elke wedstrijd wordt de asse besproeid met water (tegen het stof) en effen getrokken met kettingen. Men loopt anderhalve of twee ronden, dus 1.800 of 2.200 m. De graspiste, die rond de aspiste loopt, is 1.500 m. lang en minder regelmatig van vorm. Ze bevat 9 hindernissen, waarvan de Ierse berm en de Gaverbeek de bekendste zijn. Tijdens de Grote Steeple Chase loopt drie ronden of 4.500 m. en springt 20 hindernissen, waaronder twee keer de Ierse berm en twee keer de Gaverbeek.

Elk weekend, van begin mei tot september, worden hier drafrennen georganiseerd. In de maand september zijn er achtereenvolgens Waregem Koerse en belangrijke dressuur, jumping en eventing wedstrijden. Ook voor andere evenementen, zoals Waregem Kinderstad, de Ballonhappening, de jongerencross (veldlopen), de City Bike Challenge (mountain bike) en het BK veldrijden is het Gaverbeekhippodroom een ideale locatie.

De huidige aspiste, tribunes en stallingen dateren uit de tweede helft van de jaren 1960 en de eerste helft van de jaren 1970. De hoofdingang en de cafetaria Redpath, genoemd naar het paard dat in de jaren 1890 zeven maal de Grote Steeple Chase won, is recenter. Binnenkort wordt alles gesloopt en vervangen door een nieuwe hoofdingang en tribunes, met loges en ontvangstruimtes voor de vele VIPS.


het Gaverbeekhippodroom tijdens Waregem Koerse (onderaan het kruispunt van de Zuiderlaan en de Holstraat)

Hindernissen

De Gaverbeek is de oudste, bekendste en meest beruchte hindernis op de graspiste. Zij is van bij het begin verantwoordelijk voor de internationale bekendheid van de Grote Steeple Chase, en heeft in de loop van de geschiedenis gezorgd voor heel wat sensatie en controverse. Maar ze is natuurlijk niet de enige hindernis op het parcours. Dit zijn de 9 hindernissen, in volgorde:

  1. de haag 1,30 meter breed en 1,25 tot 1,30 meter hoog. Het is een klassieke hindernis, niet zo moeilijk al is de afzet niet zo duidelijk.
  2. de (Bretoense) muurruim 3 meter breed en 1,50 meter hoog. In de kleine steeple wordt hij twee keer gesprongen. In de grote steeple drie maal. De hindernis ligt kort na de bocht en zorgt soms voor problemen.
  3. de levende haag2 meter breed en 1,40 meter hoog. De eerste twee keren is de hindernis geen enkel probleem voor de paarden. Bij de derde passage is ze echter het richtpunt voor de jockeys om een lange eindsprint in te zetten. Bij een goede sprong stijgen de kansen op succes enorm.
  4. de oxer3,50 meter breed en 1,40 meter hoog, een hindernis van het Engelse type. Uitnodigend voor de paarden om te springen, maar de landing ligt lager dan de afzet. Een goede controle van het paard is hier zeer belangrijk.
  5. de brookslechts 80 cm hoog, maar wel 3 tot 3,5 meter breed. Op zich is de hindernis niet zo moeilijk, maar gezien de ligging in de BLOSO-bocht loopt het bij de landing soms fout.
  6. de open ditcheen gracht en een haag, samen 4,50 meter breed en 1,50 meter hoog. Deze spectaculaire hindernis is de laatste scherprechter van het parcours. Wie hier in een goede positie een perfecte sprong uitvoert, kan de laatste 350 meter ingaan met een voorsprong.
  7. de rail, ditch and fenceDe grootste hindernis van het parcours bestaat uit een boomstam, een haagje, een greppel en een grote haag, samen 1,70 meter hoog en 4,50 meter breed. Een serieuze test, vlak voor de befaamde Ierse berm.
  8. de Ierse berm Eén van de twee grote blikvangers van Waregem Koerse. De paarden springen de berm op, 1,5 meter hoog en 20 meter breed, en springen er aan de andere kant weer af, indien mogelijk met de jockey nog op de rug.
  9. de Gaverbeekdé klepper van de Grote Steeple Chase, met 7,50 meter (haag + beek) de breedste waterhindernis ter wereld. Spectaculair voor het publiek maar sinds de heraanleg absoluut niet meer gevaarlijk. Het water is ondiep en de ondergrond is droog, zodat er nog zelden gevallen wordt.


de ligging van de 9 hindernissen op de graspiste van het Gaverbeekhippodroom

Waregem Koerse

De streek van Waregem werd door welstellende burgers uit de regio bestempeld als ideaal om er jachtpartijen te voet en te paard te organiseren. In 1847 werd beslist om twee wedrennen te organiseren in het centrum van de gemeente, ter gelegenheid van de jaarlijkse kermis en ter vermaak van de arme bevolking. Initatiefnemers waren Felix De Ruyck, weldoener en toenmalig bewoner van het huidige kasteel Casier, en zijn schoonbroer Jules Storme, toenmalig gemeenteraadslid, later burgemeester van Waregem. Op maandag 30 augustus 1847 werd onder massale belangstelling de eerste wedrenen gehouden, in de buurt van het station van Waregem. Waregem Koerse was geboren.

In 1855 verhuisden de paardenrennen, omwille van plaatsgebrek, naar de weiden en zaailanden langs de Gaverbeek, aan de Holstraat, vlak tegenover het kasteel van Potegem. In die periode verhuist de koerse ook naar de eerste dinsdag na de laatste zondag van augustus, vlak na Waregem kermis, anders gezegd: op kermisdinsdag. Op de Gaverbeekmeersen werden er draf- en hagenrennen georganiseerd. In 1859 kwam daar, op voorstel van Marc Lejeune, een Noord-Franse industrieel, een heuse Steeple Chase bij, met als orgelpunt de sprong over de Gaverbeek.

In de jaren 1860-1900 zakten de Europese beau monde en de grote renstallen voor één dag af naar Waregem om er de Grote Steeple Chase van Vlaanderen mee te maken. Onder meer de paarden van Napoleon III, the Duke of Hamilton, Lord Derby, Lord Aylsebury, Koning Edward VII en Koning Georges V kwamen naar Waregem.


de sprong over de Gaverbeek rond 1900

Waregem Koerse is uitgegroeid tot de hoogdag van de Belgische paardensport, zowel voor draf als galop. Het evenement is een mix van sport, ontspanning en ontmoeting. De organiserende Koninklijke Waregemse Koersvereniging staat zowel in voor het sportieve luik als voor de sponsoring, de public relations en de promotie. Waregem Koerse geniet uitgebreide aandacht in binnen- en buitenlandse pers. De VIP tenten zijn ontmoetingsplaatsen voor duizenden politici, BV's en zakenmensen. Maar ook de gewone bezoeker komt aan zijn trekken komen. Op het middenplein en langs de renbaan kan iedereen de rennen volgen, een gokje wagen en een pintje drinken.

Sinds een tiental jaar wordt op Waregem Koerse de Hat Trophy georganiseerd, op initiatief van zakenman Willy Naessens. Uit alle aanwezige bezoekers wordt de dame met de mooiste hoed gekozen. Ze krijgt een mooie prijs en mag een checque schenken aan een goed doel. Voor één dag is Waregem het 'Ascot van het vaste land'.

Sinds 2010 maakt Waregem Koerse deel uit van de Crystal Cup, een Europese regelmatigheidscompetitie voor steeple chases, zeg maar de Champions League van de paardensport, met een totale prijzenpot van 700.000 EUR. Er zijn 10 wedstrijden in 6 verschillende landen. Dit is de kalender:

datumplaatslandnaamprijzengeld
februariPauFrankrijkGrande Cross75.000 EUR
aprilFontainebleauFrankrijk-50.000 EUR
aprilPunchestownIerlandLa Touche Cup30.000 EUR
aprilCompiègneFrankrijk-50.000 EUR
meiAngersFrankrijkLion d'Angers112.000 EUR
augustusWaregemBelgiëGrote Steeple Chase van Vlaanderen100.000 EUR
septemberCraonFrankrijk-75.000 EUR
septemberMeranoItalië-40.000 EUR
oktoberPardubiceTsjechiëVelka Pardubika178.000 EUR
decemberCheltenhamVerenigd KoninkrijkInternational Meeting25.000 EUR

Drafrennen

Bij het draven verplaatst het paard zijn benen in een diagonaal patroon, bijvoorbeeld linksvoor, rechtsachter, rechtsvoor en linksachter. Bij het galopperen is de volgorde linksvoor, rechtsvoor, linksachter, rechtsachter, en maakt het paard een sprong.

In Waregem wordt alleen de aangespannen draf beoefend. Daarbij zit de driver of jockey in een sulky of karretje achter het paard. Het is zijn taak om het paard zo snel mogelijk te laten draven zonder dat het overgaat naar galop. Een paard dat tijdens een drafren gedurende meer dan 3 seconden galoppeert, wordt uitgesloten.

Bijzonder is ook dat er in Waregem in wijzerzin rond de baan wordt gelopen, in vaktermen: 'koorde rechts'. Op de meeste andere renbanen wordt er in tegenwijzerzin gelopen. Dit maakt een groot verschil voor het paard, dat in de bochten zijn benen op een andere manier voor elkaar moet zetten. Het vergt heel wat training en er zijn dan ook specialisten van het koorde rechts rijden, die veel sneller een bocht naar rechts kunnen lopen dan hun concurrenten.

De drafrennen worden gereden, van begin mei tot eind september, op vrijdagavond en op zon- en feestdagen, in totaal een 30-tal keer. De belangrijkste wedstrijden op de kalender zijn:

  • derde zondag mei: Trofee der 3-jarigen
  • eind mei: American Day
  • pinkstermaandag: Stayerscriterium
  • tweede zondag juni: Snelheidscriterium
  • derde zondag juni: Criterium der 4-jarigen
  • eerste zondag juli: Grote prijs Charly Mills
  • 15 augustus: Grote Nijverheidsprijs
  • eind augustus / begin september: Grote Prijs Stad Waregem
  • derde zondag van september: Belgian Darby

De Grote Prijs Stad Waregem, tijdens Waregem Koerse, is de belangrijkste drafwedstrijd in België, met het hoogste prijzengeld.


drafrennen tijdens Waregem Koerse (in de bocht net voorbij de Gaverbeek)

BLOSO ruitersportcentrum De Gaverbeek

Achter het Gaverbeekhippodroom, in de Veldloopstraat, ligt het BLOSO ruistersportcentrum. Het grenst aan het hippodroom, zodat paarden en ruiters gemakkelijk heen en weer kunnen lopen. BLOSO-ruiters oefenen op het hippodroom en wedstrijdruiters stallen tijdens Waregem Koerse hun paarden op het BLOSO-centrum. Het centrum beschikt over een overdekte en een halfopen rijbaan, een opleidingscentrum voor Eventing, een paddock, een openluchtpiste met vaste hindernissen, stallingen voor 200 paarden, weiden en een volledige verblijfsaccommodatie voor 80 personen. Er zijn plannen voor een nieuwe overdekte evenementenhal, o.a. voor jumpingwedstrijden.

BLOSO organiseert in Waregem ruitersportkampen en cursussen voor volwassenen en kinderen, beginners tot gevorderden, zowel voor paardrijden, jumping als eventing. De poorten staan altijd open voor beoefenaars van de ruitersport en andere sportievelingen.


satellietbeeld van het BLOSO ruitersportcentrum, grenzend aan het Gaverbeekhippodroom

Bronnen